Preventie

Preventie van muggenbeten

Waarom een muggenbeet voorkomen?

Een steekmug doorprikt de huid met behulp van de proboscis (een deel van de steeksnuit). Tijdens het prikken injecteert de mug haar speeksel met daarin stoffen die de bloedstolling remmen en verdovend werken. Het menselijk immuunsysteem reageert op dit speeksel, met als gevolg een bult en mogelijks wat jeuk. Sommige mensen hebben slechts een milde reactie op een beet, anderen reageren sterker en vertonen een zwelling, pijn en roodheid. Als een mug besmet is met bepaalde ziekteverwekkers, kan de mug deze tijdens het bijten ook overbrengen. Daarom is het belangrijk om beten te vermijden in gebieden waar ziektes circuleren die door muggen kunnen overgebracht worden.


Hoewel het onmogelijk is om elk contact met muggen te voorkomen, kan dit wel beperkt worden door het nemen van enkele preventieve maatregelen. U kan volgende maatregelen nemen om muggenbeten te voorkomen in de openlucht of in huis.

Hoe muggenbeten voorkomen in de buitenlucht? 

  • Vermijd buitenactiviteiten op momenten van de dag waarop muggen het actiefst zijn (meestal in de schemering en 's nachts). Voor meer specifieke informatie, zie rubriek bijtgedrag.
  • Gebruik kleding die armen, benen en voeten bedekt.
    • Kies ruim zittende kleding die niet aan de huid plakt. Als u strakke kleding draagt, kunt u het beste dicht geweven materiaal dragen om te voorkomen dat muggen door de kleding heen bijten.
    • Lichte kleuren trekken minder warmte aan en zijn dus te verkiezen om muggenbeten te vermijden. 
  • Gebruik muggenspray. Als u een afweermiddel tegelijkertijd met zonnebrandcrème gebruikt, breng dan de zonnebrandcrème ten minste 20 minuten vóór het afweermiddel aan en volg de gebruiksaanwijzing van beide producten. Het merendeel van de producten die beschikbaar zijn, werken op basis van één van de volgende actieve bestanddelen: 
    • DEET. Dit is het meest effectieve afweermiddel. Gebruik producten met ten minste 20% DEET en 50% in gebieden waar muggen besmettelijke ziekten overbrengen. Concentraties van meer dan 50% mogen niet rechtstreeks op de huid worden gebruikt.
    • Icaridin of picaridin. Gebruik producten met ten minste 20% afweermiddel.
    • IR 35/35. Minder doeltreffend dan DEET of icaridin. Gebruik concentraties van ten minste 30% voor volwassenen.
    • Citriodiol is een derivaat van eucalyptusolie. Gebruik producten met een concentratie van 20-25%.

Hoe muggenbeten voorkomen binnenshuis?

  • Gebruik muggengaas voor ramen en verluchtingsgaten.
  • Een ventilator kan muggen afschrikken en uit de buurt houden.
  • Airconditioning zorgt voor een lage temperatuur en vermindert de kans op muggenbeten, maar werkt niet voldoende zodat de overige maatregelen evengoed nodig zijn.
  • Slaap onder een muskietennet, bij voorkeur geïmpregneerd met een insecticide. 
  • Gebruik eventueel een insecticide (in een goed afgesloten kamer terwijl u er niet in aanwezig bent ofwel in een kamer met een goede ventilatie wanneer u er wel in aanwezig bent).

 

Vermindering van de muggenpopulatie

Mogelijke broedplaatsen verwijderen of ongeschikt maken

Vrouwelijke steekmuggen hebben water nodig om hun eitjes in te leggen. Sommige exotische steekmuggen zoals de tijgermug (Aedes albopictus) en de gewone huismug (Culex pipiens) hebben zich aangepast aan stedelijke gebieden. Zij gebruiken zowel natuurlijke broedplaatsen (vb. boom- en rotsholten, plassen en vijvers) als kunstmatige broedplaatsen (vb. emmers, vazen, autobanden, goten, regenwatertonnen). De beste manier om de muggenpopulatie te verminderen, is dan ook door ervoor te zorgen dat er zo weinig mogelijk stilstaand water in de buurt is. Hier zijn enkele voorbeelden die eenvoudig toegepast kunnen worden:

  • Giet stilstaand water weg. Zet lege bloempotten, gebruikte autobanden, containers, emmers, kinderspeelgoed… binnen of onder een afdak, of draai ze om. 
  • Vermijd dat er water blijft staan op plastic zeilen, span ze op.
  • Ververs drinkbakken voor dieren of vogelbadjes elke week.
  • Gooi zand in de schaaltjes onder bloempotten of ververs het water elke week.
  • Dek waterreservoirs af met muggengaas of deksel. Denk bv. aan emmers, regenwatertonnen en -putten.
  • Onderhoud zwembaden: zorg dat de filter goed werkt en behandel met chloor. Indien afgedekt met een zeil, vermijd dat er water op blijft staan.
  • Reinig en herstel regelmatig de dakgoten.
  • Onderhoud begraafplaatsen: ververs het water in bloemvazen regelmatig, herstel beschadigde grafstenen.
  • Kuis aan het begin van de winter mogelijke broedplaatsen goed uit met een borstel zodat eventueel afgezette eitjes verwijderd worden. Zorg dat het afvalwater niet in een rioolput terecht komt, maar giet het uit op het gras.

Broedplaatsen: containers Broedplaatsen: containers Broedplaatsen: containers Broedplaatsen: containers

Natuurlijke vijanden uitzetten en beschermen

Steekmuggen maken onderdeel uit van het ecosysteem en zijn in alle stadia van hun leven zelf een prooi voor veel andere dieren. In de larvale stadia of als pop worden ze opgegeten door libellenlarven, waterroofkevers, salamanders of vissen. Volwassen steekmuggen zijn dan weer een prooi voor kikkers, vleermuizen, spinnen en vogels. Een gebalanceerd ecosysteem zal deze natuurlijke vijanden aantrekken en zo de overlast van muggen verminderen. U kunt hiertoe bijvoorbeeld vissen introduceren in een siervijver, andere natuurlijke vijanden van muggen verwelkomen in de tuin of de omgeving, of voor een overvloedige en gevarieerde vegetatie zorgen.